- within Environment topic(s)
Denizcilik sektöründe rekabet gücünü artırmak ve Türk bayraklı gemi sayısını çoğaltmak amacıyla oluşturulan Türk Uluslararası Gemi Sicili (TUGS), armatörlere ve yatırımcılara çok önemli mali ve idari avantajlar sunmaktadır. 4490 sayılı Kanun çerçevesinde şekillenen bu sistem, 2026 yılı itibarıyla yeşil dönüşüm ve dijitalleşme odaklı yeni düzenlemelerle modernize edilmiştir.
TUGS Nedir? Neden Tercih Edilmelidir?
TUGS, Türk deniz ticaret filosunun uluslararası piyasalarda "kolay bayrak" ülkeleriyle eşit şartlarda rekabet edebilmesi için kurulmuş bir ikinci sicil uygulamasıdır. Temel amacı, yerli sermayenin yabancı bayraklara kaçışını önlemek ve sektöre vergi teşvikleri sağlayarak Türk denizciliğini güçlendirmektir.
TUGS Mürettebat ve Gemiadamı İstihdam Kuralları
TUGS'a kayıtlı gemilerde personel istihdamı, belirli yasal zorunluluklara tabidir. 2026 güncel mevzuatına göre kurallar şöyledir:
- Kaptan Şartı: Gemi donatanı (sahibi) yabancı olsa dahi, TUGS'a kayıtlı tüm gemi ve yatlarda kaptanın Türk vatandaşı olması zorunludur.
- Yabancı Donatan Esnekliği: Donatanın yabancı olması durumunda, kaptan haricindeki personelde Türk vatandaşlığı oranı şartı aranmamaktadır.
- %51 Mürettebat Kuralı: Donatanın Türk vatandaşı veya Türkiye'de yerleşik bir şirket olması durumunda, kaptan dışındaki personelin en az %51'inin Türk vatandaşı olması yasal bir zorunluluktur.
TUGS Kayıtlı Gemiler İçin Vergi Muafiyetleri ve Mali Teşvikler
TUGS, denizcilik işletmeleri için bir "vergi cenneti" niteliğindedir. Sağlanan temel muafiyetler şunlardır:
- Veraset ve İntikal Vergisi Muafiyeti: Bu sicile kayıtlı gemiler için veraset işlemleri mali avantajlar sağlar.
- Damga Vergisi ve Harç Muafiyeti: Alım, satım, ipotek ve tescil işlemleri damga vergisi ve harçlardan istisnadır.
- Kurumlar ve Gelir Vergisi İstisnası: TUGS'a kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar vergiden muaftır.
Yeşil Dönüşüm Teşvikleri
Sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda, TUGS mevzuatına eklenen "Yeşil Gemi" teşvikleri sektörde yeni bir dönem başlatmıştır:
- İlk Tescil Avantajı: Yeşil dönüşüm kriterlerine uyan yeni inşa gemilerin TUGS'a ilk kaydında tescil harcı muafiyeti genişletilmiştir.
- Emisyonsuz Gemi İndirimi: Fosil yakıt kullanmayan (elektrikli, hidrojenli vb.) gemiler için yıllık tonaj harçlarında %50 indirim uygulanmaktadır.
Dijitalleşme: Gemiadamları Bilgi Sistemi (GİBS)
Artık tüm mürettebat işlemleri ve sicil kayıtları dijital ortamda GİBS üzerinden yürütülmektedir. Bu sayede bürokratik süreçler hızlanmış, Türk bayrağına geçiş ve personel bordrolama işlemleri saniyeler içinde takip edilebilir hâle gelmiştir.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
