- in European Union
Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına 7529 sayılı Kanunla eklenen (10) numaralı bendle, yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu oluşan düzeltme farklarının dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayarak özel fon hesabına alınması ve bu fon hesabındaki tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ile yatırımın aktifleştirildiği dönemden başlayarak 5 yılda eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasına yönelik yasal düzenleme yapılmıştı.
Söz konusu yasal düzenleme üzerinden geçen yaklaşık 15 aylık bir süre sonunda nihayet bu uygulamaya ilişkin bazı hususları açıklamak amacıyla 9/2/2026 tarihinde VUK-196/2026-2 sayılı Sirküler yayımlandı.
Söz konusu Sirkülerde yapılan açıklamalar aşağıda kısaca özetlenmiştir:
- Özel fon hesabında takip edilen tutarların endekslenmesinde kullanılacak yeniden değerleme oranı
İlgili yasal düzenlemede yer alan "Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır."hükmü uyarınca, özel fonlar hesabında takip edilen tutarların 2025 yılında yapılacak endekslemesinde 2024 yılına ait yeniden değerleme oranının mı yoksa 2025 yılına ait yeniden değerleme oranının mı kullanılacağı konusunda farklı görüşler bulunmaktaydı.
Yasal düzenlemede "bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında"denilmesine rağmen, Sirkülerde bu konuda mükellefler lehine bir yorum yapılmış ve endekslemede ilgili yıl yeniden değerleme oranının kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesi farklarının izlendiği özel fonlar hesabındaki tutarların 2025 yılı endekslenmesinde 2025 yılı yeniden değerleme oranı olan %25,49 oranı kullanılacaktır.
- Özel fon hesabında bulunan tutarların geçici vergi dönemlerinde kazancın tespitinde dikkate alınması
Sirkülerde, özel fonlar hesabında takip edilen tutarların yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasında, geçici vergi dönemleri itibariyle bu işlemin yapılacağı açıklanmıştır.
Bu kapsamda, özel fonlar hesabında takip edilen anılan tutarların her yıl ilgili geçici vergi dönemine tekabül eden kısmı kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.Sirkülerde açıkça belirtilmemiş olmakla birlikte, bu tutarların geçici vergi dönemlerine isabet eden kısmı bulunurken, ilgili geçici vergi dönemi için açıklanan yeniden değerleme oranının kullanılacağı anlaşılmaktadır.
- Özel fonların yeniden değerleme oranında artışından kaynaklı farkların maliyete intikal edip etmeyeceği
Sirkülerde, bu kapsamdaki özel fon hesabında bulunan tutarların; gerek yatırım döneminde, gerek sonraki süreçlerde, ilgili yıl için belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılacağı belirtilmiş; ancak bu artış işleminin yasal kayıtlarda muhasebesel olarak takip edilip edilmeyeceğine yönelik bir açıklama yapılmamıştır.
Bununla birlikte, özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesinin mümkün bulunmadığı ifade edilmiştir.
Yapılan bu açıklamadan, artış tutarlarının yasal kayıtlara alınacağı ancak dönem kazancının tespitinde KKEG olarak dikkate alınması gerektiği gibi dolaylı bir sonuca ulaşılmaktadır. Ancak bizce yasal olarak böyle bir zorunluluk yoktur. Bu nedenle, endekslemeden kaynaklı özel fonlardaki bu artışlar mükelleflerce yasal kayıtlarda -KKEG olarak- dikkate alınabileceği gibi, haricen de takip edebileceklerdir. Bu ikinci seçeneğin ticari karı azaltıcı veya ticari zararı artırıcı etki doğurmaması nedeniyle, kar dağıtımı ve diğer bazı vergisel uygulamalar açısından daha uygun bir yöntem olduğunu düşünüyoruz.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
[View Source]