Crocs loopt opnieuw vast: EU-modelregistratie van iconische klomp ongeldig verklaard

Ondanks dat het merk Crocs wereldwijd bekend is om zijn iconische klomp met gaten, blijkt de bescherming van het bij het Europese merkenbureau EUIPO geregistreerde model een stuk kwetsbaarder. In zijn arrest van 22 april 2026 bevestigde het Gerecht van de Europese Unie de nietigheid van het model wegens het ontbreken van een eigen karakter. 

Achtergrond van het geschil 

Op 24 oktober 2022 diende het Spaanse bedrijf Gor Factory, SA bij het EUIPO een vordering tot nietigverklaring in tegen het Uniemodel nr. 000257001-0001. Dit model was op 22 november 2004 door Crocs, Inc. ingediend,

Het model werd op 22 november 2004 geregistreerd in klasse 02.04 voor schoeisel. 

In de procedure stelde Gor Factory dat het Crocs-model geen eigen karakter had, onder verwijzing naar een ouder klompmodel van Holey Soles. Dat oudere model was op 13 en 14 april 2003 openbaar gemaakt via de website holeysoles.com en gearchiveerd door de Wayback Machine. 

Bij beslissing van 22 januari 2024 gaf de nietigheidsafdeling van het EUIPO Gor Factory gelijk. Volgens het EUIPO had het betwiste Crocs-model geen eigen karakter. Crocs stelde op 19 maart 2024 beroep in tegen die beslissing. 

Standpunt van de kamer van beroep 

De Derde kamer van beroep van het EUIPO wees het beroep van Crocs af en bevestigde daarmee de nietigverklaring van het model. 

De kamer van beroep oordeelde dat het oudere model daadwerkelijk openbaar was gemaakt vóór de prioriteitsdatum van 28 mei 2004. Ook stelde zij vast dat de geïnformeerde gebruiker bij dergelijke producten een relatief hoog aandachtsniveau heeft. 

Wat de vrijheid van de ontwerper betreft, oordeelde de kamer dat deze vrijheid voor klompen ruim is. Op basis daarvan concludeerde zij dat het Crocs-model geen eigen karakter had. De twee modellen wekten bij de geïnformeerde gebruiker dezelfde algemene indruk, terwijl de verschillen onvoldoende waren om de overeenkomsten te compenseren. Eerder bespraken we al hoe een overeenkomende totaalindruk kan leiden tot geen modelrechtelijke bescherming. 

Het iconische Crocs-model werd daarmee opnieuw geacht geen eigen karakter te hebben. 

Het oordeel van het Gerecht: het bandje redt de klomp niet 

Crocs vocht de nietigverklaring aan bij het Gerecht van de Europese Unie. Het bedrijf voerde onder meer aan dat de vrijheid van de ontwerper niet ruim was en dat de aanwezigheid van het hielbandje in het Crocs-model onvoldoende was meegewogen. Volgens Crocs droeg dat bandje bij aan het eigen karakter van het model. 

Het Gerecht volgde die redenering niet. 

Volgens het Gerecht is de vrijheid van de ontwerper juist ruim. De belangrijkste technische beperkingen bestaan erin dat het schoeisel ergonomisch moet passen bij de voet en moet beschikken over een zool en een stevig bovenwerk. Een ontwerper van klompen is verder vrij om keuzes te maken over materiaal, kleur, patronen, decoratieve elementen en de aanwezigheid, het aantal, de grootte, vorm en positie van gaten en uitsparingen. 

Ook bij de vergelijking van de algemene indrukken bevestigde het Gerecht het oordeel van de kamer van beroep. Het hielbandje op het Crocs-model was weliswaar zichtbaar voor de geïnformeerde gebruiker, maar kreeg minder gewicht vanwege de vrijwel identieke algemene vorm van de twee klompen. 

Interessant is dat het Gerecht opmerkte dat de geïnformeerde gebruiker het Crocs-model zou kunnen beschouwen als een alternatieve versie van het model van Gor Factory, mede omdat het betrokken bandje een incidenteel kenmerk is. 

Bekendheid helpt niet bij de beoordeling van eigen karakter 

Het Gerecht verwierp ook het argument van Crocs dat zijn klomp was opgenomen in het boek Fifty Shoes that Changed the World. De reputatie of iconische status van een product is niet relevant voor de beoordeling van het eigen karakter van een model. Die beoordeling vindt objectief plaats door de algemene indrukken van de modellen te vergelijken. 

Ook de verwijzing naar een beslissing van het USPTO werd afgewezen. Het Uniemodellenrecht is een autonoom systeem en staat los van nationale of buitenlandse regels en beslissingen. 

Het Crocs-model is daarmee definitief nietig verklaard. 

Analyse: registratie betekent niet automatisch geldige bescherming 

Deze uitspraak herinnert eraan dat de registratie van een Uniemodel niet automatisch betekent dat rechten op het model afdwingbaar zijn. Het EUIPO verricht bij registratie namelijk geen inhoudelijk onderzoek naar nieuwheid of eigen karakter. Voor ondernemingen die hun producten willen beschermen, blijft het daarom essentieel om vóór indiening goed te onderzoeken of er oudere modellen of openbaarmakingen bestaan. Lees ook waarom eerdere openbaarmakingen een risico vormen voor modelrechtelijke bescherming. 

De uitspraak is pijnlijk voor Crocs, maar maakt ook duidelijk dat de reputatie van een product geen invloed heeft op de geldigheid van een geregistreerd model. De wereldwijde bekendheid van Crocs stond niet ter discussie, maar commercieel succes kan het ontbreken van nieuwheid of eigen karakter in juridische zin niet compenseren. Dat doet denken aan eerdere discussies over modelrecht en namaak in de modewereld, waaronder de nietigverklaring van een Puma-schoenmodel nadat het eerder door zangeres Rihanna op Instagram was getoond. 

Deze zaak onderstreept het belang om de vormgeving van producten zo vroeg mogelijk te beschermen en potentiële oudere rechten of openbaarmakingen tijdig in kaart te brengen. Daarbij kan een voorafgaand modelonderzoek helpen om risico’s te beoordelen voordat bescherming wordt aangevraagd.