Hoger beroep tegen een faillissementsvonnis

Een faillissement heeft ingrijpende gevolgen. Gelukkig kan een faillissement via het instellen van hoger beroep vernietigd worden. Daarmee worden de gevolgen van het faillissement ongedaan gemaakt. Hoe dit werkt leggen we hier uit.

Faillietverklaring
Het faillissement van een schuldenaar wordt uitgesproken wanneer er aan de volgende vereisten wordt voldaan:

(i) Er blijkt summierlijk van het vorderingsrecht van de aanvragende schuldeiser;
(ii) Er blijkt summierlijk van een steunvordering – zodat er sprake is van de pluraliteit, waarbij van belang is dat ten minste een van de vorderingen opeisbaar is;
(iii) De schuldenaar verkeert in de toestand van hebben opgehouden te betalen – pluraliteit is hiervoor een noodzakelijke, maar niet een voldoende voorwaarde.

De beoordeling van de rechtbank of hieraan wordt voldaan, vindt plaats aan de hand van de gegevens die gelden ten tijde van de door de rechtbank te geven beslissing. Dit wordt een beoordeling ex nunc genoemd.

Strikte termijnen
De schuldenaar kan gedurende acht dagen, na de dag van faillietverklaring, hoger beroep instellen. Deze korte termijn maakt het essentieel om direct na een faillissementsvonnis een advocaat in te schakelen. Dat is verplicht, maar ook nodig. Het hoger beroep dient de gronden te bevatten waarop het hoger beroep rust. Dat vereist gespecialiseerde kennis.

Hoger beroep staat open wanneer de schuldenaar op het faillissementsverzoek is gehoord. Let op: verschijnen in de procedure staat niet gelijk aan horen. Wanneer de schuldenaar niet is gehoord, kan er verzet worden ingesteld om het faillissement vernietigd te krijgen. Daarnaast is er geen hoger beroep mogelijk wanneer de schuldenaar zelf om de faillietverklaring heeft verzocht (een eigen aangifte).

Twee wegen naar vernietiging
Het hof kan in hoger beroep het faillissement vernietigen op twee gronden:

(i) een nieuwe beoordeling ex nunc van de materiële vereisten voor de faillietverklaring; of
(ii) een beoordeling ex tunc van de beoordeling van de rechtbank.

Het hof is bij deze beoordeling niet lijdelijk. Bij de beoordeling ex nunc door het hof is het daarnaast niet relevant of de vordering van de aanvragende schuldeiser is voldaan. De faillietverklaring kan in stand blijven als deze vordering is voldaan. De gedachte hierachter is dat de aanvragende schuldeiser niet kan beschikken over de rechtspositie van de andere schuldeisers van de schuldenaar.

Bij een ex nunc beoordeling kijkt het hof opnieuw of de schuldenaar in staat van faillissement verkeert op het moment van de behandeling in hoger beroep. Indien de stellingen van partijen daartoe aanleiding geven, dient de rechter in hoger beroep opnieuw te onderzoeken of aan de vereisten voor faillietverklaring is voldaan. De schuldenaar kan beloven dat hij een of meer schulden voldoet onder de opschortende voorwaarde dat de faillietverklaring wordt vernietigd, of een derde kan beloven dat hij een of meer schulden voldoet onder de opschortende voorwaarde dat de faillietverklaring wordt vernietigd. Een betere strategie is echter om te beloven om alle bekende schuldeisers te betalen onder de voorwaarde dat het hoger beroep slaagt of om de derde daadwerkelijk te laten betalen tijdens het hoger beroep. Dat laatste is mogelijk.

Bij een ex tunc beoordeling kijkt het hof opnieuw naar de beoordeling van de rechtbank en of deze beoordeling aan de hand van de gegevens die toen voorlagen, juist is. Zo kan worden gekeken of wel summierlijk is gebleken van de vordering van de aanvragende schuldenaar.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.