Nieuwe regels voor vleesnamen: wat betekent dit voor merken van vleesvervangers?

Wat betekent het verbod op vleesnamen voor plantaardige alternatieven? 

Onlangs hebben het Europese Parlement, de Europese Commissie en de lidstaten een akkoord bereikt over het gebruik van vleesnamen voor plantaardige producten die ter vervanging van vlees worden gebruikt. 

Het besluit zou meer duidelijkheid moeten brengen voor de consument en helpen voorkomen dat consumenten worden misleid.

Het Benelux Verdrag inzake de Intellectuele eigendom bepaalt dat merken niet worden ingeschreven als die merken tot misleiding van het publiek kunnen leiden, bijvoorbeeld ten aanzien van aard, hoedanigheid of plaats van herkomst van de waren of diensten (BVIE Art.2.2bis equivalente bepaling in Unimerkverordening Art. 7).

Je kunt je afvragen of de manier waarop tot nu toe vleesvervangende producten in de markt worden gezet echt voor onduidelijkheid onder consumten heeft gezorgd. De tijd zal moeten uitwijzen of dit verbod echt zal bijdragen aan (meer) duidelijkheid voor consumenten of dat het misschien juist bijdraagt aan het zaaien van verwarring.

Welke termen worden verboden en welke blijven toegestaan? 

Gebruik van vleesnamen en specifieke vleestermen voor vleesvervanger wordt verboden.

Concreet betekent dit dat termen die specifiek naar dieren of delen van dieren verwijzen zoals bijvoorbeeld kip, rund, bacon, steak, borst, poot of vleugel niet meer mogen worden gebruikt voor vegetarische producten. Deze termen worden op die manier gereserveerd voor echt vlees. Dergelijke aanduidingen zullen van de verpakking van plantaardige vleesvervangers moeten verdwijnen.

Gebruik van generieke woorden die verwijzen naar een type vleesproduct, zoals ‘burger’ of ‘worst’ blijft toegestaan om vegetarische producten te omschrijven.

Een vleesvervangend product kan in de toekomst dus niet meer aangeboden worden als ‘vegetarische kipstukjes’. Wil je aan het publiek laten weten dat je een vleesvervangende burger verkoopt, dan zou ‘vegaburger’ geen probleem zijn.

Wat zijn de gevolgen voor merkhouders? 

Het onderhavige besluit kan ertoe leiden dat een juridisch beschermd merk, niet meer gebruikt mag worden op een product. Dit is het geval als merken voor vegetarische producten, vleesnamen bevatten of verwijzen naar dieren of delen van dieren.

Aanbieders van vleesvervangers zullen op zoek moeten naar alternatieven.

Behalve het zoeken naar alternatieven en het aanpassen van verpakkingen is het verlies van bestaande merkbekendheid een bijkomend nadeel voor veel producenten van vleesvervangers. Het in de markt zetten van een nieuw merk en merkbekendheid daarvoor creëren, kost een aanzienlijke inspanning.

Hoe kunnen producenten zich nu voorbereiden? 

Bedrijven zullen enkele jaren de tijd krijgen om zich aan te passen aan dit besluit.

Als aanbieder van vleesvervangers kan de tijd worden benut om alternatieven te onderzoeken en te laten beoordelen op de registreerbaarheid.

Door een onderscheidend merk te kiezen kan een uitsluitend recht op die naam worden gevestigd door reigstratie. Hier is wel een spanningsveld met het vanuit marketingoverwegingen aantrekkelijke gebruik van een beschrijvende aanduiding. De voorkeur voor een beschrijvende en verwijzende aanduiding is nu net de oorsprong van de discussie over het gebruik van benamingen die in de nabije toekomst verboden zullen worden.

De aanduiding vegetarische kipstukjes maakt immers duidelijk ter vervanging van welk niet plantaardig product die variant dient. Dat is gemakkelijk voor consumenten omdat zij voor de toepassing van het product in recepten direct op het spoor worden gezet door de aanduiding op de verpakking.

Het argument dat sprake zou zijn van misleiding door het gebruik van vegetarische kipstukjes lijkt subjectief. Juist door de vermelding vegetarische en het basale besef dat vlees niet vegetarisch is, is het argument van mogelijke misleiding wat sterk aangezet. 

Bij de keuze voor een alternatieve benaming en het laten prevaleren van een enigszins beschrijvende aanduiding ligt de beperking op de loer dat die benaming gemakkelijk door anderen gebruikt kan gaan worden en daarmee niet meer te beschermen is. De juridische benaming hiervoor is verwording tot soortnaam. Deze figuur kan zich overigens ook voordoen met benamingen die wel onderscheidend zijn zoals bijvoorbeeld Spa rood, Luxaflex of aspirine. Stuk voor stuk aanduidingen die te pas en te onpas worden gebruik voor varianten die niet van de oorspronkelijke merkhouder afkomstig zijn.

Om verwording tot soortnaam tegen te gaan is het zaak om zelf het merk niet te gebruiken in beschrijvende sfeer en om een strikte handhavingsstrategie te maken en uit te voeren. Novagraaf beschikt niet alleen over geavanceerde bewakingsmogelijkheden zoals merkbewaking, domeinnaambewaking en Online Brand Protection maar onze consultants nemen u graag bij de hand voor het opstellen van een bewakingsstrategie die past bij uw merk en uw onderneming.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.